Çekişmeli boşanma süreçlerinde gerçeği ispat etme isteği anlaşılabilir. Ancak bir mesajın veya kaydın içeriği kadar, hangi yöntemle elde edildiği de önemlidir.
Delilin elde ediliş biçimi neden önemlidir?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 189. maddesi, hukuka aykırı biçimde elde edilen delillerin mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamayacağını düzenler. Bu nedenle içeriği iddiayı destekliyor görünse bile, özel hayatı veya haberleşmenin gizliliğini ihlal eden yöntemlerle elde edilen bir kayıt dosyada beklenen sonucu vermeyebilir.
Ayrıca izinsiz erişim, gizli dinleme veya görüntü kaydı gibi eylemler Türk Ceza Kanunu bakımından ayrı bir soruşturma riski doğurabilir.
WhatsApp ve sosyal medya yazışmaları
Mesajların delil niteliği, olayın özellikleriyle birlikte değerlendirilir. Kişinin kendi telefonuna gelen tehdit, hakaret veya benzeri içerikleri saklaması ile karşı tarafın cihazına şifre kırarak ya da casus yazılımla erişmesi aynı hukuki nitelikte değildir.
Ekran görüntülerinde tarih, kullanıcı bilgisi ve konuşmanın bağlamı korunmalıdır. Kesilmiş, kaynağı belirsiz veya üzerinde değişiklik yapılmış görüntüler ispat gücü bakımından sorun yaratabilir. Gerektiğinde cihaz incelemesi, bilirkişi değerlendirmesi veya başka delillerle doğrulama gündeme gelebilir.
Gizli ses ve görüntü kayıtları
Kural olarak kişinin rızası dışında ses veya görüntü kaydı alınması ciddi hukuki risk taşır. Planlı ve sistematik dinleme ya da izleme yöntemleri, boşanma davasındaki iddiayı kanıtlama amacıyla yapılsa dahi hukuka uygun hâle gelmez.
Uygulamada ani gelişen, başka türlü kanıtlanması güç ve tekrar etmesi beklenmeyen durumlar ayrıca değerlendirilir. Ancak bu istisnanın sınırları dar ve somut olaya bağlıdır; önceden kurulmuş bir kayıt düzeniyle karıştırılmamalıdır.
Haklıyken riskli bir konuma düşmemek için
- Mevcut mesaj ve belgeleri silmeden, değiştirmeden saklayın.
- Karşı tarafın telefonuna, hesabına veya cihazına izinsiz erişmeyin.
- Casus yazılım, gizli kamera veya dinleme cihazı kullanmayın.
- Olayların tarih sırasını ve varsa tanıkları not edin.
- Yeni delil toplamadan önce hukuki değerlendirme alın.
Başlıca mevzuat
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.189 ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun haberleşmenin gizliliği, kişiler arasındaki konuşmalar ve özel hayatın gizliliğine ilişkin hükümleri bu değerlendirmede öne çıkar.